ابو القاسم سلطانى
121
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
خواص درمانى و موارد مصرف : ريشه خلطآور و تهوعآور است ولى مصرف آن به واسطه داشتن لاتكس بايد با نهايت احتياط انجام پذيرد . دانه قىآور و مسهل مىباشد و در اروپا به Semen Cataputia minoris معروف است . در طب عوام فرانسه از 15 - 10 دانه آن به عنوان مسهل استفاده مىشود . مصرف بيش از اندازه مجاز به غشاء مخاطى رودهها آسيب مىرساند . در همئوپاتى از دانهها در موارد باد سرخ ، فلج نيمه بدن ، رماتيسم ، سوختگى و از لاتكس در سرطان ، زكيل ، غانقرايا و ملانوما ، ناراحتىهاى پوستى ، جراحات استفاده به عمل مىآيد . برگ گياه تاولآور و از بين برنده مو و ذكيل مىباشد . آثار مسموميت : آثار مسموميت عبارتند از زخم دهان ، تهوع ، استفراغ ، اسهال ، اتساع مردمك ، كلّاپس و رنگ پريدگى پوست ، سرگيجه ، عرق سرد ، غير منظم بودن نبض ، اختلال روحى ، كرامپ . . . ( 1 * ) - تت دياسقوريدوس 364 ( 2 * ) - حاوى ج 22 ص 36 ( 3 * ) - الابنيه 317 ( 4 * ) - قانون عب 369 ( 5 * ) - تلخيص از تحفه 238 ، مخزن 526 Code - 2352 يتوع ماده Euphorbia myrsinites L . گياهى است از خانواده افوربياسه كه در كتاب دياسقوريدوس شرح شكل ظاهرى گياه ذيل مدخل Tithymales ( طيثومالص - يتوع ) و در ديگر كتب سنتى ذيل عنوان " يتوع " همراه با 6 گياه ديگر در يك موضع آمده است . در كتب دياسقوريدوس ، صيدنه ابو ريحان ، قانون ابن سينا ، جامع مفردات ابن بيطار و مخزن الادويه به ترتيب با اسامى " مرسنيطس " " مرسليطس " " يتوع جوزى " " يتوع انثى " " يتوع ماده " و معمولا دومين گياه از هفت گياهى است كه شكل ظاهرى آن چنين توصيف شده است : گياهى است شبيه به گياه اذان الفار ، از آن بزرگتر ، قوىتر و سفيدتر ، شاخهها به درازاى حدود يك وجب كه از يك ريشه خارج مىشوند . برگ گياه به رنگ مورد شباهت دارد ولى كمى بزرگتر ، بدبو ، كنارهها خاردار و ميوه شبيه گردوى كوچكى مىباشد و مانند پوست گردو كمى زبآن را مىگزد . محل رويش گياه زمينهاى سخت كوهستانى است .